Przez wieki były to pytania przede wszystkim dla filozofów, dziś coraz częściej można badać je za pomocą metod naukowych. Dwie pokrewne dziedziny próbują zrozumieć te same zjawiska, ale każda zaczyna w innym miejscu — jedna od psychiki i zachowania, druga od pracy mózgu.
Kognitywistyka — nauka o tym, jak działa umysł
Kognitywistyka wyrasta z kilku dziedzin naraz. Łączy psychologię, filozofię, językoznawstwo, informatykę i neuronaukę, żeby lepiej zrozumieć procesy stojące za myśleniem, pamięcią, językiem czy podejmowaniem decyzji. Zamiast patrzeć na każde z tych zjawisk osobno, próbuje uchwycić, jak łączą się w jeden system poznawczy.
Kognitywistę interesuje więc przede wszystkim to, w jaki sposób człowiek odbiera informacje, przetwarza je i na ich podstawie działa. Skąd wiemy, co widzimy? Dlaczego jedne rzeczy zapamiętujemy, a inne natychmiast znikają z pamięci? Jak rozumiemy słowa i przewidujemy zachowania innych osób? To pytania, które prowadzą od psychologii i filozofii aż do badań nad mózgiem oraz modelami komputerowymi.
Neurokognitywistyka — gdy pytania o umysł prowadzą do mózgu
Neurokognitywistyka zadaje podobne pytania, jak kognitywistyka, ale szuka odpowiedzi przede wszystkim w funkcjonowaniu mózgu i układu nerwowego. Co dzieje się, gdy zapamiętujesz nowe słowo? Jak zmienia się aktywność mózgu podczas podejmowania decyzji? Co pozwala Ci rozpoznać znajomą twarz w tłumie? Tutaj myślenie, pamięć czy uwaga spotykają się z biologicznymi mechanizmami, które stoją za tymi procesami.
Dlatego ważne miejsce zajmują metody pozwalające badać pracę mózgu, takie jak EEG czy techniki neuroobrazowania, a także analiza wyników takich badań. Neurokognitywistyka przygląda się również neuroplastyczności, czyli zdolności układu nerwowego do zmian pod wpływem doświadczenia, uczenia się czy uszkodzenia. Wiedza z tego obszaru znajduje zastosowanie m.in. w badaniach nad pamięcią, uwagą, językiem oraz funkcjonowaniem człowieka po zmianach neurologicznych.
Którą perspektywę chcesz poznać bliżej?
Wybór między nimi to w gruncie rzeczy wybór perspektywy i tego, w jakim chcesz podążać kierunku. Neurokognitywistyka w WSKZ poprowadzi Cię głębiej w biologię mózgu i konkretne metody jego badania. Kognitywistyka da Ci szersze, bardziej interdyscyplinarne spojrzenie — od filozofii umysłu po sztuczną inteligencję.
Kognitywistykę i neurokognitywistykę znajdziesz w ofercie Wyższej Szkoły Kształcenia Zawodowego. WSKZ oferuje studia podyplomowe z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, dzięki czemu możesz rozwijać wiedzę bez podporządkowywania nauce całego dotychczasowego rytmu dnia.
Do poszukiwania odpowiedzi i świadomego rozwijania wiedzy nawiązuje również kampania „Kierunek Edukacja”, prowadzona pod hasłem „Tworzymy historię sukcesu. Razem od 25 lat”. Jej ambasadorem jest Radek Kotarski — dziennikarz, przedsiębiorca, autor książek i popularyzator wiedzy. W 2026 roku Uczelnia świętuje 25-lecie i z tej okazji przygotowała promocję. W ramach kampanii osoby wybierające studia podyplomowe mogą otrzymać do 15% rabatu na pierwsze studia oraz do 40% na kolejne, tańsze studia podyplomowe.
Szczegóły obu propozycji oraz kampanii „Kierunek Edukacja” sprawdzisz na wskz.pl.
