Skąd bierze się myśl? Co sprawia, że pamiętamy, podejmujemy decyzje albo odczuwamy emocje? Przez wieki były to pytania przede wszystkim dla filozofów, dziś coraz częściej można badać je za pomocą metod naukowych. Dwie pokrewne dziedziny próbują zrozumieć te same zjawiska, ale każda zaczyna w innym miejscu — jedna od psychiki i zachowania, druga od pracy mózgu.
Kognitywistyka — nauka o tym, jak działa umysł
Kognitywistyka wyrasta z kilku dziedzin naraz. Łączy psychologię, filozofię, językoznawstwo, informatykę i neuronaukę, żeby lepiej zrozumieć procesy stojące za myśleniem, pamięcią, językiem czy podejmowaniem decyzji. Zamiast patrzeć na każde z tych zjawisk osobno, próbuje uchwycić, jak łączą się w jeden system poznawczy.
Kognitywistę interesuje więc przede wszystkim to, w jaki sposób człowiek odbiera informacje, przetwarza je i na ich podstawie działa. Skąd wiemy, co widzimy? Dlaczego jedne rzeczy zapamiętujemy, a inne natychmiast znikają z pamięci? Jak rozumiemy słowa i przewidujemy zachowania innych osób? To pytania, które prowadzą od psychologii i filozofii aż do badań nad mózgiem oraz modelami komputerowymi.
Neurokognitywistyka — gdy pytania o umysł prowadzą do mózgu
Neurokognitywistyka zadaje podobne pytania, jak kognitywistyka, ale szuka odpowiedzi przede wszystkim w funkcjonowaniu mózgu i układu nerwowego. Co dzieje się, gdy zapamiętujesz nowe słowo? Jak zmienia się aktywność mózgu podczas podejmowania decyzji? Co pozwala Ci rozpoznać znajomą twarz w tłumie? Tutaj myślenie, pamięć czy uwaga spotykają się z biologicznymi mechanizmami, które stoją za tymi procesami.
Dlatego ważne miejsce zajmują metody pozwalające badać pracę mózgu, takie jak EEG czy techniki neuroobrazowania, a także analiza wyników takich badań. Neurokognitywistyka przygląda się również neuroplastyczności, czyli zdolności układu nerwowego do zmian pod wpływem doświadczenia, uczenia się czy uszkodzenia. Wiedza z tego obszaru znajduje zastosowanie m.in. w badaniach nad pamięcią, uwagą, językiem oraz funkcjonowaniem człowieka po zmianach neurologicznych.
Którą perspektywę chcesz poznać bliżej?
Wybór między nimi to w gruncie rzeczy wybór perspektywy i tego, w jakim chcesz podążać kierunku. Neurokognitywistyka w WSKZ poprowadzi Cię głębiej w biologię mózgu i konkretne metody jego badania. Kognitywistyka da Ci szersze, bardziej interdyscyplinarne spojrzenie — od filozofii umysłu po sztuczną inteligencję.
Kognitywistykę i neurokognitywistykę znajdziesz w ofercie Wyższej Szkoły Kształcenia Zawodowego. WSKZ oferuje studia podyplomowe z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, dzięki czemu możesz rozwijać wiedzę bez podporządkowywania nauce całego dotychczasowego rytmu dnia.
Do poszukiwania odpowiedzi i świadomego rozwijania wiedzy nawiązuje również kampania „Kierunek Edukacja”, prowadzona pod hasłem „Tworzymy historię sukcesu. Razem od 25 lat”. Jej ambasadorem jest Radek Kotarski — dziennikarz, przedsiębiorca, autor książek i popularyzator wiedzy. W 2026 roku Uczelnia świętuje 25-lecie i z tej okazji przygotowała promocję. W ramach kampanii osoby wybierające studia podyplomowe mogą otrzymać do 15% rabatu na pierwsze studia oraz do 40% na kolejne, tańsze studia podyplomowe.
Szczegóły obu propozycji oraz kampanii „Kierunek Edukacja” sprawdzisz na wskz.pl.
