Arktyka jest jednym z najszybciej zmieniających się środowisk na Ziemi – topnieją lody, rosną temperatury, a ciepłolubne gatunki przesuwają się na północ, wypierając typowo arktyczne organizmy. Aby lepiej rozumieć te zmiany, naukowcy badają ptaki morskie, które łączą życie w morzu z lęgowaniem na lądzie. Dzięki selektywnej diecie stanowią one doskonałych...
Kategoria: Artykuł popularnonaukowy
O pożytkach płynących z badania fantastyki naukowej
Science fiction (SF) nie jest antynaukową fantastyką ani konkurencją dla nauki. To pole spekulacji, które pokazuje, że fikcjom potrzebne są fakty, a faktom fikcje. SF skłania do krytycznego myślenia o tym, jak technologia wpływa na człowieka i jego środowisko, stając się wyzwaniem dla technonauki. Geneza i charakter SFSF to konwencja...
Odkrycie pierwszej planety swobodnej
Międzynarodowy zespół astronomów, z udziałem naukowców z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego, ogłosił w „Science” odkrycie nowej klasy planet pozasłonecznych – planet swobodnych. Te obiekty krążą samotnie w Drodze Mlecznej, nie związane grawitacyjnie z żadną gwiazdą. Przełomowe obserwacje z 3 maja 2024 r., przeprowadzone równocześnie przez teleskopy KMTNet (Australia, Południowa Afryka,...
Pierwszym Europejczykiem na Księżycu prawdopodobnie będzie Niemiec – mówi ekspertka ESA
Dr Anna Fogtman z Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) poinformowała, że pierwszym Europejczykiem, który postawi nogę na Księżycu, będzie najpewniej astronauta z Niemiec. Ekspertka zaznaczyła, że o dalszych wyprawach kosmicznych ludzkość na razie może jedynie marzyć, a programy eksploracji Księżyca wymagają ogromnej współpracy międzynarodowej i zaawansowanych technologii. Dr Fogtman kieruje operacjami...
Badacze z UW śladami pierwszych muzułmanów w Afryce
Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego rozpoczęli interdyscyplinarny projekt badawczy poświęcony Negaszowi w północnej Etiopii – miejscu o kluczowym znaczeniu dla wczesnej historii islamu. Inicjatywa łączy badania etnograficzne i archeologiczne i stanowi pierwszy tego typu projekt realizowany przez Wydział Kultur Azji i Afryki UW. Projekt NeGaSh – Narratives, Guardianship, Sacredness, kierowany przez...
Planeta, która dała początek Księżycowi, pochodziła z naszej okolicy
Badania opublikowane w „Science” przybliżają pochodzenie Tei – hipotetycznej planety, której zderzenie z Ziemią 4,5 mld lat temu doprowadziło do powstania Księżyca. Materia wyrzucona podczas kolizji uformowała Księżyc, a część Tei weszła w skład Ziemi. Naukowcy z Instytutu Maxa Plancka i Uniwersytetu Chicagowskiego zmierzyli izotopy żelaza w próbkach skał ziemskich,...
Żółwie czują pole magnetyczne
Młode żółwie karetta odbywają jedne z najdłuższych migracji w świecie zwierząt, korzystając z wrodzonej „magnetycznej mapy”. Naukowcy z University of North Carolina w Chapel Hill sprawdzili, jak dokładnie żółwie odbierają pole magnetyczne – czy je „widzą”, czy raczej odczuwają. W eksperymencie młode żółwie uczono kojarzenia pola magnetycznego z dostępem do...
Rybiki cukrowe – prymitywne, fascynujące owady starsze niż dinozaury
Choć wielu ludzi traktuje je jako uciążliwe domowe owady, rybiki cukrowe (srebrzyki) należą do najstarszych stworzeń na Ziemi. Jak tłumaczy prof. Stanisław Ignatowicz z SGGW, są „pierwotnie bezskrzydłe” i mają rodowód starszy niż dinozaury, a ich srebrzyste łuski świadczą o archaiczności. Rybiki preferują ciemne, wilgotne i ciepłe miejsca – od...
Radio na atomach – ultraczuły odbiornik mikrofal
Naukowcy z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego opracowali nowy typ odbiornika radiowego, działający na zasadzie zmian w atomach rubidu. Mikrofale delikatnie wpływają na stan atomów, a lasery przekształcają te zmiany w czytelny sygnał. Taki system jest wyjątkowo czuły i nie wprowadza własnych zakłóceń, w przeciwieństwie do klasycznych anten i elektroniki. Atom...
Ruszyła kolejna edycja rekrutacji do Programów Fulbrighta
Trwa kolejny nabór do programów stypendialnych Polsko-Amerykańskiej Komisji Fulbrighta na wyjazd do USA: Junior Research Award 2026-27, Fulbright Research Award at Stanford University School of Medicine 2026-27, Graduate Student Award 2026-27, Graduate Student Award LLM in International Human Rights Law at University of Notre Dame 2026-27, Senior Award 2026-27 i...